شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 10 1404 04 01 The Role of Divine Guardianship in the Ontological Order and the Realization of the Perfect Human نقش ولایت الهی در نظام هستی و تحقق انسان کامل 1 13 FA پرستو شینی دانشجوی دکتری، گروه عرفان اسلامی ،واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران مریم بختیار گروه عرفان اسلامی ، واحد اهواز،دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران عبدالمجید مقامی گروه معارف ، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول, ایران Journal Article 1404 01 26 <p>The concept of divine guardianship (wilāyah) is among the most central theological and mystical notions in Islamic thought, which, within the Qur'an and the tradition of theoretical mysticism, has acquired a multidimensional function and plays a decisive role in explicating the relationship between God, the cosmos, and the human being. The present study aims to analyze the position of divine guardianship within the ontological order and to elucidate its role in the realization of the Perfect Human. It examines, through an integrative approach, the Qur’anic and mystical foundations of this concept. The primary research question addresses whether divine guardianship is merely a legislative and guidance-oriented concept or whether it possesses an ontological and metaphysical function within the structure of existence, acting as a conduit of divine grace in the process of realizing the Perfect Human. Employing a descriptive–analytical method and drawing upon exegetical and mystical sources, the study demonstrates that guardianship in the Qur’an signifies a form of ontological stewardship and guidance manifested through divine lordship and continuous governance of the cosmos. In Islamic mysticism, guardianship is also understood as the inner reality of prophethood and the principle underlying the persistence of divine grace, while the Perfect Human is introduced as the complete manifestation of the Divine Name “al-Walī” and the intermediary of grace between the Absolute and creation. The findings indicate that divine guardianship constitutes the organizing principle of the ontological system and serves as the mediating link between the origin and the degrees of existence, while the realization of the Perfect Human represents the full manifestation of this guardianship within the human domain.</p> <p>مفهوم ولایت از محوری‌ترین مفاهیم الهیاتی و عرفانی در اندیشه اسلامی است که در قرآن کریم و سنت عرفان نظری، کارکردی چندبعدی یافته و نقش تعیین‌کننده‌ای در تبیین نسبت خدا، عالم و انسان ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل جایگاه ولایت الهی در نظام هستی و تبیین نقش آن در تحقق انسان کامل، به بررسی تلفیقی مبانی قرآنی و عرفانی این مفهوم پرداخته است. مسئله اصلی تحقیق ناظر به این پرسش است که آیا ولایت الهی صرفاً مفهومی تشریعی و هدایتی است یا دارای کارکردی وجودی و متافیزیکی در ساختار عالم بوده و به‌عنوان مجرای فیض الهی در فرآیند تحقق انسان کامل ایفای نقش می‌کند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تفسیری و عرفانی نشان می‌دهد که ولایت در قرآن بیانگر نوعی سرپرستی و هدایت تکوینی است که در قالب ربوبیت و تدبیر مستمر الهی در عالم ظهور می‌یابد. در عرفان اسلامی نیز ولایت حقیقت باطنی نبوت و اصل استمرار فیض الهی تلقی شده و انسان کامل به‌عنوان مظهر تام اسم «ولی» و واسطه فیض میان حق و خلق معرفی می‌شود. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که ولایت الهی اصل سامان‌دهنده نظام هستی و حلقه واسط میان مبدأ و مراتب وجود است و تحقق انسان کامل، تجلی کامل این ولایت در ساحت انسانی محسوب می‌شود.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/117/96