شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 14 1404 12 01 The Formation of the Political Thought of Seyyed Asadollah Kharaqani چگونگی شکل گیری اندیشه سیاسی سید اسدالله خرقانی 1 14 FA آذر جلیلیان استادیار و عضو هیأت علمی، گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article The concept of an Islamic system in the modern era, as understood by Shiite thinkers after the Constitutional Revolution, represented a synthesis of diverse elements such as Islamism, Iranian identity, and the re-evaluation of Shiite beliefs and doctrines in various forms, including traditionalist, conservative, reformist, and radical approaches. Kharaqani was among those Shiite clerics who advocated reform and, in the domain of political thought, offered a novel interpretation of Islamic governance and the concept of ulū al-amr. The present study, through the examination of sources and employing a historical–analytical approach, seeks to answer the research question of which factors influenced the formation of Kharaqani’s political thought and what position the concept of ulū al-amr held within it. In this regard, it can be argued that Kharaqani was influenced by the currents and transformations of the Constitutional Revolution period and, through his contributions to Shiite political jurisprudence, proposed a new interpretation that ultimately manifested in his conception of the guardianship of the jurist (velayat-e faqih). From his perspective, during the Occultation—referred to by him as the “third age of ignorance”—the matter of governance should take an elective form and be entrusted to a class knowledgeable in religious sciences. This political interpretation of ulū al-amr during the Occultation, alongside Kharaqani’s critique of religious superstitions, distinguished him within the sphere of modern Shiite political thought. اندیشه یک نظام اسلامی در عصر مدرن در نزد متفکران شیعه پس از مشروطه ترکیبی بود از عناصر مختلفی از قبیل اسلامیت، ایرانیت و بازبینی در عقاید و باورهای شیعه به اشکال مختلف سنتی و محافظه¬کار، اصلاحگری و افراط‏گرایی. خرقانی از زمره آن دسته از روحانیون شیعه بود که ندای اصلاحگری سر داد و در زمینه اندیشه سیاسی نیز به تفسیری نو از حکومت اسلامی و مسئله اولوالأمر پرداخت. پژوهش حاضر با بررسی منابع و با رویکردی تاریخی– تحلیلی درصدد پاسخ به این پرسش تحقیق است که؛ اندیشه سیاسی خرقانی تحت تأثیر چه عواملی شکل گرفت و مفهوم اولوالأمر در اندیشه سیاسی وی از چه جایگاهی برخوردار بود؟ که دراین رابطه می توان گفت خرقانی تحت تأثیر جریانات و تحولات دوران انقلاب مشروطیت قرارگرفت و با ارائه نظریات خود در فقه سیاسی شیعه، تفسیر نویی مطرح کرد که سرانجام در اندیشه ولایت فقیه خود را نشان داد. از نظر او در عصر غیبت که آن را جاهلیت سوم خطاب می¬کرد، امر حکومت به صورت انتخابی و باید در دست طبقه آگاه به علوم دین قرار گیرد. این تفسیر سیاسی از اولوالأمر در عصر غیبت بود که با وجود نقد خرقانی بر خرافات مذهبی، او را در زمینه اندیشه سیاسی نوین شیعه، ممتاز کرده است.

https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/124/70