شریعت، فلسفه و اخلاق 4 اردیبهشت ماه 1405 1405 02 28 Characteristics and Epistemological Factors of Mystical Knowledge from the Perspective of Imam Khomeini (RA) ویژگی‌ها و عوامل معرفت‌شناسی عرفانی از نظر امام خمینی (ره) 1 18 FA علی اکبر افتخاری فر دانشجوی دکتری، گروه عرفان اسلامی ، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران علی یار حسینی گروه عرفان اسلامی، واحد مسجدسلیمان ،دانشگاه آزاد اسلامی، مسجد سلیمان، ایران مریم بختیار گروه عرفان اسلامی ، واحد اهواز،دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران Journal Article 1404/11/27 <p>The present study aims to explain the characteristics and epistemological factors of mystical knowledge from the perspective of Imam Khomeini (RA). This research adopts a descriptive-analytical approach based on the examination of Imam Khomeini’s mystical, ethical, and devotional works. The findings indicate that mystical knowledge in Imam Khomeini’s thought is presential, intuitive, heart-based, and existential. It goes beyond conceptual and acquired knowledge and is realized through self-purification, adherence to Sharia, presence of heart, remembrance, worship, and inner struggle. From Imam Khomeini’s perspective, reason has a preparatory and guiding role in mystical knowledge, but access to ultimate truth becomes possible only through spiritual witnessing and inner purification. Authentic mystical knowledge does not contradict Sharia; rather, it gains meaning within the framework of revelation, servitude, and religious ethics. The most important factors in attaining this knowledge include divine nature, reason, the heart, revelation, Sharia, self-purification, remembrance, and righteous action. Conversely, self-love, heedlessness, ignorance, prejudice, sensual desires, attachment to the world, blind imitation, and weakness of will are among the main obstacles to mystical knowledge. The study concludes that Imam Khomeini’s mystical epistemology offers a comprehensive model of knowledge in which cognition, ethics, Sharia, and human perfection are deeply interconnected.</p> <p>هدف پژوهش حاضر تبیین ویژگی‌ها و عوامل معرفت‌شناسی عرفانی از دیدگاه امام خمینی (ره) است. این مطالعه با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه بررسی آثار عرفانی، اخلاقی و عبادی امام خمینی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که معرفت عرفانی در اندیشه امام، معرفتی حضوری، شهودی، قلبی و وجودی است که از سطح شناخت مفهومی و حصولی فراتر می‌رود و با تهذیب نفس، التزام به شریعت، حضور قلب، ذکر، عبادت و مجاهده درونی تحقق می‌یابد. از منظر امام خمینی، عقل در مسیر معرفت عرفانی جایگاهی مقدماتی و هدایت‌گر دارد، اما وصول به حقیقت نهایی تنها از راه شهود قلبی و پاکی باطن امکان‌پذیر است. همچنین معرفت عرفانی حقیقی با شریعت تعارض ندارد، بلکه در چارچوب وحی، عبودیت و اخلاق دینی معنا می‌یابد. مهم‌ترین عوامل تحقق این معرفت عبارت‌اند از فطرت الهی، عقل، قلب، وحی، شریعت، تهذیب نفس، ذکر و عمل صالح. در مقابل، حب نفس، غفلت، جهل، تعصب، هواهای نفسانی، دلبستگی به دنیا، تقلید کورکورانه و ضعف اراده از مهم‌ترین موانع دستیابی به معرفت عرفانی محسوب می‌شوند. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که معرفت‌شناسی عرفانی امام خمینی الگویی جامع از شناخت ارائه می‌دهد که در آن معرفت، اخلاق، شریعت و کمال انسانی در پیوندی عمیق قرار دارند.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/147/82