شریعت، فلسفه و اخلاق 4 اردیبهشت ماه 1405 1405 02 28 The Role of the Disjointed Letters “Alif–Lām–Mīm (ALM)” in Structural Coherence and Determining the Main Purpose of the Surahs Beginning with Them نقش حروف مقطعه «الم» در انسجام ساختاری و تعیین غرض اصلی سوره‌های آغازشده با آنها 1 15 FA عیسی مدنی گروه الهیات ومعارف اسلامی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ايران محمد حسین توانایی گروه، علوم قرآن و حدیث، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران تهمینه پارسایی گروه الهیات ومعارف اسلامی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ايران. Journal Article 1404/10/15 The disjointed letters are among the most remarkable linguistic and semantic phenomena of the Holy Qur’an and have continuously attracted the attention of exegetes and Qur’anic scholars. Among these letters, the combination “ALM” occupies a distinctive position due to its repetition at the beginning of six surahs: al-Baqarah, Āl ʿImrān, al-ʿAnkabūt, al-Rūm, Luqmān, and al-Sajdah. The present study investigates the role of the disjointed letters “ALM” in establishing structural coherence and determining the main purpose of these surahs. The research adopts a descriptive–analytical method based on a structural–thematic approach and relies on the analysis of opening verses, conceptual axes, and internal textual relations within the surahs. The findings demonstrate that “ALM” is not merely a symbolic or phonetic element, but rather functions as a threshold sign that prepares the audience to enter the realm of revelation and comprehend the central message of each surah. In al-Baqarah, “ALM” is associated with divine guidance and the Book; in Āl ʿImrān with the stabilization of faith and defense of revelation; in al-ʿAnkabūt with trial and testing of belief; in al-Rūm with the fulfillment of divine promise and governance of history; in Luqmān with wisdom and monotheistic education; and in al-Sajdah with the authenticity of revelation, resurrection, and servitude. Comparative analysis of these surahs reveals the existence of a shared semantic network centered on the relationship between humanity and divine revelation. The results further indicate that the letters “ALM” contribute not only to intra-surah coherence but also to inter-surah connectivity, forming a unified guidance-oriented constellation among the ALM surahs. Ultimately, the study demonstrates that examining the disjointed letters from structural and purposive perspectives can open new horizons for understanding the coherence and inimitability of the Holy Qur’an. حروف مقطعه از برجسته‌ترین پدیده‌های زبانی و معناشناختی قرآن کریم به شمار می‌روند که همواره مورد توجه مفسران و قرآن‌پژوهان بوده‌اند. در میان این حروف، ترکیب «الم» به دلیل تکرار در آغاز شش سوره بقره، آل‌عمران، عنکبوت، روم، لقمان و سجده، جایگاهی ویژه در ساختار قرآنی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حروف مقطعه «الم» در انسجام ساختاری و تعیین غرض اصلی این سوره‌ها انجام شده است. روش تحقیق، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر رویکرد ساختاری ـ تماتیک است و با تکیه بر تحلیل آیات آغازین، محورهای مفهومی و پیوندهای درونی سوره‌ها صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که «الم» در این سوره‌ها صرفاً یک عنصر رمزی یا لفظی نیست، بلکه به عنوان نشانه‌ای آستانه‌ای عمل می‌کند که مخاطب را برای ورود به فضای وحی و دریافت پیام اصلی سوره آماده می‌سازد. در سوره بقره، «الم» با هدایت و کتاب الهی پیوند می‌یابد؛ در آل‌عمران با تثبیت ایمان و دفاع از وحی؛ در عنکبوت با ابتلاء و آزمون ایمان؛ در روم با تحقق وعده الهی و تدبیر تاریخ؛ در لقمان با حکمت و تربیت توحیدی؛ و در سجده با حقانیت وحی، معاد و عبودیت. بررسی تطبیقی این سوره‌ها نشان می‌دهد که میان آنها نوعی شبکه معنایی مشترک وجود دارد که حول محور رابطه انسان با وحی الهی شکل گرفته است. همچنین نتایج تحقیق نشان می‌دهد که حروف «الم» علاوه بر ایجاد انسجام درون‌سوره‌ای، نوعی پیوند بین‌سوره‌ای نیز برقرار می‌سازد و سوره‌های المی را در قالب یک منظومه هدایتی منسجم قرار می‌دهد. این پژوهش در نهایت نشان می‌دهد که مطالعه حروف مقطعه از منظر ساختاری و غرض‌شناختی می‌تواند افق‌های جدیدی در فهم نظم و اعجاز قرآن کریم بگشاید.

https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/148/92