شریعت، فلسفه و اخلاق در دست انتشار 1405 06 01 Designing a Self-Organization-Based Moral Curriculum Model for the First Cycle of Secondary Education طراحی الگوی برنامه درسی اخلاق‌محور مبتنی بر خودسازماندهی در مقطع متوسطه اول 1 15 FA احسان سپیده‌دم گروه علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران سید احمد هاشمی گروه علوم تربیتی، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران. مختار رنجبر گروه مدیریت، واحد لامرد، دانشگاه آزاد اسلامی، لامرد، ایران Journal Article 1404/11/26 The present study aimed to design a self-organization-based moral curriculum model for first-cycle secondary school students through the perspectives of curriculum experts and educational specialists. This study employed a qualitative research approach using thematic analysis. The research population consisted of key informants, curriculum experts, university faculty members, and educational specialists in Iran. Participants were selected through purposive theoretical sampling and snowball techniques, resulting in a final sample of 15 experts. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed using thematic analysis procedures. To ensure trustworthiness, test–retest reliability and inter-coder agreement were calculated, yielding reliability coefficients of 89% and 86%, respectively. The findings revealed that the proposed self-organization-based moral curriculum model comprises three major dimensions. The objectives dimension included four components: skills, awareness and attitudes, self-knowledge, and social adaptation. The content dimension consisted of principles of content selection, principles of content organization and presentation, and essential curricular considerations. The teaching–learning strategies dimension encompassed five components: empowerment and agency, active learning methods, guidance, feedback provision, and inspiration. Collectively, these dimensions formed an integrated conceptual framework capable of supporting the development of a comprehensive moral curriculum grounded in self-organization principles for lower secondary education. The results indicate that integrating moral education with self-organization principles can promote students’ holistic development by enhancing ethical competencies, self-awareness, responsibility, and social adaptability. The proposed model, emphasizing educational goals, flexible content structures, and active learning strategies, provides a practical framework for strengthening students’ moral and cultural identity and offers valuable guidance for curriculum development and reform in lower secondary education. هدف این پژوهش طراحی الگوی برنامه درسی اخلاق‌محور مبتنی بر خودسازماندهی برای دانش‌آموزان دوره متوسطه اول با بهره‌گیری از دیدگاه متخصصان و خبرگان برنامه‌ریزی درسی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. جامعه پژوهش شامل متخصصان، خبرگان، اساتید و صاحب‌نظران حوزه برنامه‌ریزی درسی کشور بود که با استفاده از نمونه‌گیری نظری هدفمند و روش گلوله‌برفی انتخاب شدند. در نهایت، 15 نفر در مطالعه مشارکت کردند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و پس از پیاده‌سازی، با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفتند. برای اطمینان از اعتبار داده‌ها از روش بازآزمون و توافق درون‌موضوعی استفاده شد که به‌ترتیب ضرایب پایایی 89 درصد و 86 درصد به دست آمد. تحلیل داده‌های کیفی نشان داد که الگوی برنامه درسی اخلاق‌محور مبتنی بر خودسازماندهی از سه بعد اصلی تشکیل می‌شود. بعد اهداف شامل چهار مؤلفه مهارت، آگاهی و نگرش، خودشناسی و سازگاری اجتماعی بود. بعد محتوا سه مؤلفه اصول انتخاب محتوا، اصول سازماندهی و ارائه محتوا و توجهات اساسی را دربرگرفت. همچنین در بعد راهبردهای یاددهی–یادگیری پنج مؤلفه عاملیت‌بخشی، روش‌های فعال، جهت‌دهی، بازخورددهی و الهام‌بخشی شناسایی شد. یافته‌ها بیانگر آن بود که این مؤلفه‌ها به‌صورت یک نظام منسجم می‌توانند چارچوبی مناسب برای طراحی برنامه‌های درسی اخلاقی مبتنی بر خودسازماندهی در مدارس متوسطه اول فراهم آورند. نتایج پژوهش نشان داد که تلفیق آموزش اخلاقی با اصول خودسازماندهی می‌تواند زمینه رشد همه‌جانبه دانش‌آموزان را فراهم کرده و به ارتقای مهارت‌های اخلاقی، خودآگاهی، مسئولیت‌پذیری و سازگاری اجتماعی آنان منجر شود. الگوی طراحی‌شده با تأکید بر اهداف تربیتی، محتوای انعطاف‌پذیر و راهبردهای یادگیری فعال، ظرفیت بالایی برای تقویت هویت فرهنگی و اخلاقی دانش‌آموزان دارد و می‌تواند مبنایی برای بازنگری و توسعه برنامه‌های درسی دوره متوسطه اول باشد.

https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/185/123