شریعت، فلسفه و اخلاق در دست انتشار 1405 12 01 The Role of Al-Ma'mun’s Political Apparatus in the Designation of Imam al-Rida (A.S.) as Heir Apparent and His Martyrdom: An Analysis of the Legitimacy Crisis of the Abbasid Caliphate نقش تشکیلات سیاسی مأمون عباسی در ولایت‌عهدی و شهادت امام رضا (ع): تحلیلی از بحران مشروعیت خلافت عباسی 1 15 FA محمد حبیب پور لداری گروه تاریخ، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات،ایران. امیرتیمور رفیعی گروه تاریخ، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات،ایران. حمیدرضا جدیدی گروه تاریخ، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران. کیوان لولوئی گروه تاریخ، واحد محلات، دانشگاه آزاد اسلامی، محلات، ایران. Journal Article 1405/01/10 <p>The martyrdom of Imam Ali al-Rida in 818 CE (203 AH) constitutes one of the most significant political-religious developments of the Abbasid era, emerging within the broader context of the legitimacy crisis of the caliphate of Al-Ma'mun. This article aims to elucidate the role of Al-Ma'mun’s political apparatus in the policy of appointing Imam al-Rida (A.S.) as heir apparent and its consequences by examining this event through the theoretical framework of the Abbasid legitimacy crisis. Employing a descriptive-analytical method and drawing upon early historical sources as well as contemporary scholarship, the study analyzes the structure of power within Al-Ma'mun’s caliphate, the internal rivalries of the Abbasid dynasty, and the role of political officials in shaping this policy. The appointment of Imam al-Rida (A.S.) as heir apparent was motivated less by Al-Ma'mun’s doctrinal inclinations than by a political strategy aimed at managing the crisis of legitimacy, containing internal opposition, and strengthening the authority of the caliphate. Nevertheless, the growing social status and religious acceptance of Imam al-Rida (A.S.) produced unforeseen consequences, transforming his presence into a challenge for the Abbasid ruling establishment. Within this framework, the martyrdom of Imam al-Rida (A.S.) may be interpreted through the logic of preserving power and managing political conflicts within the Abbasid caliphate.</p> <p>شهادت امام رضا(ع) در سال 203 هجری قمری یکی از مهم‌ترین تحولات سیاسی ـ مذهبی عصر عباسی است که در بستر بحران مشروعیت خلافت مأمون شکل گرفت. این مقاله با هدف تبیین نقش تشکیلات سیاسی مأمون در سیاست ولایت‌عهدی و پیامدهای آن، این رویداد را در چارچوب نظری بحران مشروعیت خلافت عباسی بررسی می‌کند. مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع تاریخی سده‌های نخستین و پژوهش‌های معاصر، ساختار قدرت در خلافت مأمون، رقابت‌های درونی خاندان عباسی و نقش کارگزاران سیاسی در شکل‌گیری این سیاست را تحلیل می‌کند. انتصاب امام رضا(ع) به ولایت‌عهدی بیش از آنکه ناشی از گرایش اعتقادی مأمون باشد، راهبردی سیاسی برای مدیریت بحران مشروعیت، مهار مخالفت‌های داخلی و تقویت اقتدار خلافت بود. با این حال، افزایش جایگاه اجتماعی و مقبولیت دینی امام رضا(ع) این سیاست را با پیامدهای پیش‌بینی‌نشده مواجه ساخت و حضور ایشان را به چالشی برای دستگاه خلافت تبدیل کرد. در این چارچوب، شهادت امام رضا(ع) را می‌توان در منطق حفظ قدرت و مدیریت تعارضات سیاسی در خلافت عباسی تفسیر کرد.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/197/146