شریعت، فلسفه و اخلاق در دست انتشار 1405 06 01 Analysis of the Language of Religion and Its Impact on Debates on Right and Duty in the Views of Contemporary Thinkers تحلیل زبان دین و تأثیر آن بر مباحث حق و تکلیف در دیدگاه اندیشمندان معاصر 1 17 FA سید عبدالجلیل حسینی دانشجوی دکتری مبانی نظری اسلام، دانشگاه قم، قم، ایران. محمد رضا کریمی والا دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. امیرعباس مهدوی فرد دانشیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. Journal Article 1405/01/20 <p>In recent decades, one of the issues that has attracted the attention of philosophers and thinkers in the field of religious studies has been the language of religion, its nature, and the way its content is understood. While Muslim thinkers accept the cognitive character of religious propositions, they differ in their views regarding the quality of their content, particularly with respect to the issue of “right and duty.” Contemporary theistic philosophers, such as Martyr Motahhari, Ayatollah Mesbah Yazdi, and Ayatollah Javadi Amoli, explain religious propositions within a traditional-philosophical framework as duty-oriented, while describing the relationship between “right” and “duty” as one of mutual implication. By contrast, religious reformist thinkers, particularly Dr. Abdolkarim Soroush, maintain that the present age is the age of modern humanity, an age that emphasizes individual rights and inherent dignity; therefore, they regard this period as an era of “right-centeredness.” Accordingly, they call for a reinterpretation of the language of religion in line with right-centeredness. Drawing on modern rationality and transformation in the language of religion, Soroush emphasizes the priority of right over duty and argues that, in order to sustain itself, religion must enter into dialogue with human rights and human-centeredness. In contrast, theistic philosophers, by appealing to revealed theology, regard the priority of duty over right as necessary and define the human being in relation to servitude and divine vicegerency. Using a comparative approach, this article analyzes the anthropological, theological, and epistemological foundations of these two perspectives and demonstrates that the fundamental difference between these two approaches in terms of foundation and method has led to different interpretations of religious concepts in the contemporary era.</p> <p class="a" dir="RTL"><span lang="AR-SA" style="font-size: 10.0pt; line-height: 115%; font-family: 'B Zar';">در دهه‌های اخیر یکی از مباحث مورد توجه فیلسوفان و اندیشمندان در حوزه مباحث دینی، بحث از زبان دین، چیستی آن و چگونگی درک محتوای آن است. اندیشمندان مسلمان ضمن پذیرش شناختاری بودن گزاره‌های دینی، در خصوص کیفیت محتوای آن به ویژه با محوریت بحث «حق و تکلیف» دارای تفاوت دیدگاه هستند. فیلسوفان متأله معاصر نظیر شهید مطهری، آیت الله مصباح یزدی و آیت الله جوادی آملی گزاره‌های دینی را با تبیین سنتی-فلسفی تکلیف‌محور دانسته، اما رابطه میان «حق» و «تکلیف» را تلازم عنوان می‌کنند. در مقابل نواندیشان دینی به ویژه دکتر عبدالکریم سروش معتقدند دوران حاضر، دوران انسان مدرن بوده که بر حقوق فردی و کرامت ذاتی، تأکید دارد و لذا این دوران را دوران «حق‌محوری» می‌دانند. و لذا خواستار بازخوانی زبان دین در راستای حق‌محوری‌اند. سروش، با تکیه بر عقلانیت مدرن و تحول در زبان دین، بر تقدم حق بر تکلیف تأکید دارد و معتقد است که دین برای استمرار خود باید با حقوق بشر و انسان‌مداری وارد گفت‌وگو شود. در مقابل فیلسوفان متأله، با استناد به الهیات وحیانی، تقدم تکلیف بر حق را لازم دانسته و انسان را در نسبت با عبودیت و خلافت الهی تعریف می‌کند. این مقاله با رویکرد تطبیقی، به تحلیل مبانی انسان‌شناختی، الهیاتی و معرفت‌شناختی این دو دیدگاه می‌پردازد و نشان می‌دهد که اختلاف بنیادین این دو رویکرد در مبنا و روش، منجر به تفسیرهای متفاوت از مفاهیم دینی در عصر حاضر شده است.</span></p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/219/138