شریعت، فلسفه و اخلاق 2 پیاپی ۵ 1403 01 15 A Qualitative Study of the Ethical Decision-Making Process in Sensitive Occupations Based on Islamic Sharia Teachings بررسی کیفی فرآیند تصمیم‌گیری اخلاقی در مشاغل حساس بر اساس آموزه‌های شریعت 1 9 FA علی اصغر فلاح‌زاده گروه فقه سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران Journal Article 1402 11 03 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The aim of this study was to explore the ethical decision-making process in sensitive occupations based on Islamic Sharia teachings using a qualitative approach. This research employed thematic analysis within a qualitative framework. Twenty-two participants from sensitive occupations in Tehran were selected through purposive sampling. Data were collected via semi-structured interviews and continued until theoretical saturation was reached. Thematic coding and analysis were conducted using NVivo software. The analysis yielded three main themes: "Factors Influencing Ethical Decision-Making," "Stages of Ethical Decision-Making," and "Ethical Challenges and Conflicts." Each theme included multiple subthemes such as religious commitment, situational pressure, organizational structures, problem recognition, consequence analysis, jurisprudential ambiguity, and value conflicts. Participants emphasized the central role of Sharia in guiding ethical decisions, particularly when tensions arose between religious and organizational values. The findings revealed that ethical decision-making in sensitive professions is a multifaceted process influenced by religious, organizational, and situational elements. Integrating Sharia principles with organizational frameworks and strengthening institutional support structures can enhance ethical behavior in professional contexts.</p> <p>هدف این پژوهش بررسی فرآیند تصمیم‌گیری اخلاقی در مشاغل حساس بر اساس آموزه‌های شریعت اسلامی با استفاده از رویکرد کیفی بود. این مطالعه با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون انجام شد. شرکت‌کنندگان شامل ۲۲ نفر از شاغلان در مشاغل حساس در شهر تهران بودند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته بود و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های حاصل با روش تحلیل مضمون و به کمک نرم‌افزار NVivo تحلیل شدند. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج سه تم اصلی شامل «عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری اخلاقی»، «مراحل تصمیم‌گیری اخلاقی» و «چالش‌ها و تعارض‌های اخلاقی» شد. هر تم دارای زیرمقوله‌هایی بود که به مفاهیمی چون تعهد دینی، فشارهای موقعیتی، ساختارهای سازمانی، تشخیص مسئله، تحلیل پیامدها، ابهام فقهی و تعارض ارزش‌ها اشاره داشت. مشارکت‌کنندگان تأکید داشتند که آموزه‌های شریعت نقش محوری در هدایت تصمیم‌های اخلاقی ایفا می‌کند، به‌ویژه در موقعیت‌هایی که تعارض بین ارزش‌های دینی و سازمانی شکل می‌گیرد. یافته‌های پژوهش نشان داد که تصمیم‌گیری اخلاقی در مشاغل حساس، فرآیندی پیچیده و چندسطحی است که تحت تأثیر عوامل دینی، حرفه‌ای و موقعیتی قرار دارد. تلفیق آموزه‌های شریعت با چارچوب‌های سازمانی و ارتقاء ساختارهای حمایتی می‌تواند موجب تقویت رفتار اخلاقی در محیط‌های حرفه‌ای شود.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/29/26