شریعت، فلسفه و اخلاق 1 پیاپی 1 2023 04 20 An Empirical Analysis of Moral Understanding of Concepts Such as Honesty and Trustworthiness in the Everyday Life of Shiite Muslims تحلیل تجربی فهم اخلاقی از مفاهیم مثل صداقت و امانت در زندگی روزمره شیعیان 19 26 EN سیدمجتبی علوی‌ گروه کلام اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران Journal Article 2023 02 11 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">The objective of this study is to explore the moral understanding of honesty and trustworthiness in the everyday life of Shiite Muslims in Tehran. This research employed a qualitative methodology with a phenomenological approach. Data were collected through semi-structured interviews with 23 Shiite residents of Tehran, selected via purposive sampling. The interviews continued until theoretical saturation was reached. All interviews were audio-recorded, transcribed, and analyzed thematically using Nvivo software. Thematic analysis revealed three major categories: "Moral Understanding of Honesty," "Lived Experience of Trustworthiness," and "Contexts That Strengthen or Undermine Moral Values." Each category included subthemes that highlighted the contextual, complex, and sometimes conflicting nature of how participants interpreted honesty and trustworthiness across familial, social, religious, and economic domains. While participants highly valued honesty, many reported moral dilemmas when truth-telling clashed with perceived necessity. Trustworthiness was experienced across multiple dimensions—financial, verbal, informational, and emotional. The study reveals that the understanding of moral values like honesty and trustworthiness among urban Shiite individuals is shaped by layered, situational experiences, influenced by interpersonal relations, social pressures, religious beliefs, and contextual contingencies. Moral reasoning emerges not from abstract norms but from the lived realities of individuals, highlighting the need for more context-sensitive ethics education and cultural policymaking.</p> <p>هدف این پژوهش، بررسی تجربی و پدیدارشناختی فهم اخلاقی از مفاهیم صداقت و امانت در زندگی روزمره شیعیان شهر تهران است. این مطالعه با روش تحقیق کیفی و رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۳ نفر از شهروندان شیعه ساکن تهران جمع‌آوری شد. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. مصاحبه‌ها ضبط، پیاده‌سازی و با استفاده از نرم‌افزار Nvivo تحلیل مضمون شدند. تحلیل داده‌ها منجر به استخراج سه مقوله اصلی شد: «درک اخلاقی از صداقت»، «تجربه زیسته از امانت‌داری»، و «بسترهای تقویت یا تضعیف اخلاق صداقت و امانت». هر یک از این مقوله‌ها شامل زیرمقوله‌هایی بودند که جنبه‌های متنوع، زمینه‌ای و گاه متعارض از فهم مفاهیم صداقت و امانت را در موقعیت‌های خانوادگی، اجتماعی، مذهبی و اقتصادی بازتاب می‌دادند. شرکت‌کنندگان اغلب صداقت را ارزشمند می‌دانستند، اما در عمل با تعارض‌هایی میان صداقت و مصلحت مواجه بودند. همچنین امانت‌داری در سطوح مختلف مالی، کلامی، اطلاعاتی و عاطفی تجربه می‌شد. فهم مفاهیم اخلاقی چون صداقت و امانت در جامعه شیعی شهری، تجربه‌ای چندلایه و زمینه‌مند است که تحت تأثیر روابط انسانی، فشارهای اجتماعی، دین‌باوری و شرایط موقعیتی قرار دارد. تفسیر اخلاقی افراد نه بر اساس اصول انتزاعی، بلکه در تعامل با تجربه زیسته آن‌ها شکل می‌گیرد. این یافته‌ها ضرورت بازاندیشی در آموزش اخلاق و سیاست‌گذاری فرهنگی را برجسته می‌سازد.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/3/3