شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 9 2025 04 03 Identifying the Components of Dialogical Ethics in the Islamic Tradition: A Qualitative Thematic Study شناسایی مؤلفه‌های اخلاق گفت‌وگو در سنت اسلامی: مطالعه‌ای کیفی با رویکرد تحلیل مضمون FA سارا احمدی‌فر گروه فلسفه اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران کامران یزدی گروه منطق، دانشگاه قم، قم، ایران Journal Article 2025 01 26 <p>This study aims to identify the key components of dialogical ethics within the Islamic tradition. Using thematic analysis, the research draws from Qur’anic verses, Prophetic traditions, and the writings of classical Islamic moral scholars such as Al-Ghazali, Raghib Isfahani, and Allameh Tabataba’i. The analysis revealed several core components of dialogical ethics: “Mutual Respect,” “Truthfulness,” “Tolerance of Dissent,” “Avoidance of Fruitless Argumentation,” “Intentionality in Dialogue,” and “Linguistic Justice.” These components offer a framework for revitalizing ethical communication in contemporary Islamic societies.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های اخلاق گفت‌وگو در سنت اسلامی انجام شد. با استفاده از روش تحلیل مضمون و بررسی متون قرآنی، روایی و آراء علمای اخلاق اسلامی همچون غزالی، راغب اصفهانی و علامه طباطبایی، مضامین اصلی اخلاق گفت‌وگو استخراج شدند. نتایج نشان دادند که این اخلاق شامل مؤلفه‌هایی چون «احترام متقابل»، «راست‌گویی»، «مدارا با مخالف»، «پرهیز از جدال بی‌ثمر»، «توجه به نیت در گفتگو» و «عدالت زبانی» است. این مؤلفه‌ها می‌توانند مبنایی برای بازسازی فرهنگ گفت‌وگو در جامعه معاصر اسلامی فراهم کنند.</p>