شریعت، فلسفه و اخلاق 2 پیاپی 7 1403 04 13 A Qualitative Study of Lived Moral Patterns in Religious Communities Facing Emerging Technologies بررسی کیفی الگوهای اخلاقی زیسته در جوامع دینی در مواجهه با فناوری‌های نوین 1 9 FA امیررضا صدرزاده گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران علیرضا نیک‌فرجام گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Journal Article 1403 02 02 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aimed to investigate the lived moral patterns in religious communities facing emerging technologies. This qualitative study was conducted using semi-structured interviews with 20 participants from religious communities in Tehran. Data were collected until theoretical saturation and analyzed through thematic analysis using NVivo software. Results indicated that religious communities face challenges such as the duality between traditional values and technology, ethical anxiety, conflicting interpretations of the permissibility of technologies, and privacy concerns. In response, strategies like reinterpreting religious values in a contemporary framework, prioritizing values, selective use of technology, internalized self-control, and religious consultation are employed for ethical adaptation. Additionally, consequences such as weakening of traditional religious authority, reconstruction of moral identity based on digital experience, and enhancement of ethical discourse in online spaces were observed. The encounter of religious communities with emerging technologies is a complex process requiring redefinition of values and the development of ethical frameworks rooted in religious teachings. Religious institutions can play a pivotal role through education and modeling to guide ethical technology use.</p> <p>این پژوهش با هدف بررسی الگوهای اخلاقی زیسته در جوامع دینی در مواجهه با فناوری‌های نوین انجام شد. این مطالعه کیفی بر پایه مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ شرکت‌کننده از جوامع دینی تهران طراحی شد. داده‌ها تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار NVivo تحلیل مضمون‌محور شدند. نتایج نشان داد که جوامع دینی در مواجهه با فناوری‌های نوین با چالش‌هایی نظیر دوگانگی ارزش‌های سنتی و فناوری، اضطراب اخلاقی، برداشت‌های متضاد از حلال و حرام فناوری و نگرانی‌های حریم خصوصی روبه‌رو هستند. در مقابل، راهبردهایی چون بازخوانی ارزش‌های دینی در قالب نوین، اولویت‌بندی ارزش‌ها، استفاده گزینشی از فناوری، نهادینه‌سازی کنترل درونی و مشورت‌پذیری دینی برای سازگاری اخلاقی به کار گرفته می‌شوند. همچنین پیامدهایی همچون تضعیف مرجعیت دینی سنتی، بازسازی هویت اخلاقی مبتنی بر تجربه دیجیتال و ارتقاء اخلاق گفتاری در فضای آنلاین مشاهده شد. مواجهه جوامع دینی با فناوری‌های نوین فرآیندی پیچیده است که نیازمند بازتعریف ارزش‌ها و تدوین چارچوب‌های اخلاقی مبتنی بر آموزه‌های دینی است. نهادهای دینی می‌توانند با آموزش و الگوسازی نقش مؤثری در جهت‌گیری اخلاقی کاربران فناوری ایفا کنند.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/50/39