شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 11 1404 09 10 Designing the Internal Relationships of Ethical Governance Dimensions Based on the Themes of Nahjul-Balagha Using Interpretive Structural Modeling (ISM) طراحی روابط درونی ابعاد حکمرانی اخلاقی مبتنی بر مضامین نهج‌البلاغه با رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) 1 19 FA صفر قلیپور پینوندی گروه مدیریت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران مهدی خیراندیش استاد، دانشکده مدیریت، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران علی اصغر پور عزت استاد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران محمدجواد تقی پوریان گروه مدیریت، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران Journal Article 1404/05/01 <p class="ABSTRACT" style="line-height: 150%;">This study aims to design and explain the internal and hierarchical relationships among the dimensions of ethical governance based on the themes of Nahjul-Balagha using the Interpretive Structural Modeling approach. This applied qualitative study employed a two-stage design. In the first stage, qualitative content analysis was used to extract the dimensions and components of ethical governance from Nahjul-Balagha. In the second stage, Interpretive Structural Modeling (ISM) was applied to analyze the internal relationships among the identified dimensions. The expert panel consisted of 12 faculty members in public administration, Islamic management, political science, and Islamic studies, selected through purposive sampling. Data were collected using a structural self-interaction matrix and analyzed through the six-step ISM procedure. The results indicated that “wisdom-based governance” occupies the foundational level of the model and exerts influence over all other dimensions. “Virtue-based governance” and “rule-based governance” were positioned at the next level, demonstrating a reciprocal relationship and influencing “people-based governance” and “social ethical governance.” These dimensions, in turn, facilitate the realization of “service-based governance” as the ultimate outcome of the ethical governance system. The extracted model reveals that ethical governance in Nahjul-Balagha follows a coherent and hierarchical structure in which rationality and wisdom constitute the core foundation, enabling ethical conduct, social morality, and effective public service delivery, and offering a context-specific framework for improving governance systems.</p> <p>هدف این پژوهش طراحی و تبیین روابط درونی و سلسله‌مراتبی ابعاد حکمرانی اخلاقی مبتنی بر مضامین نهج‌البلاغه با استفاده از رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت کیفی است. در مرحله نخست، با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی، ابعاد و مؤلفه‌های حکمرانی اخلاقی از متن نهج‌البلاغه استخراج شد. سپس برای تحلیل روابط درونی میان ابعاد شناسایی‌شده، از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) استفاده گردید. جامعه خبرگان شامل 12 نفر از اعضای هیئت علمی رشته‌های مدیریت دولتی، مدیریت اسلامی، علوم سیاسی و معارف اسلامی بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها از طریق ماتریس خودتعاملی ساختاری گردآوری و طی شش گام ISM تحلیل شدند. نتایج مدل‌سازی نشان داد «حکمرانی خردبنیاد» در پایین‌ترین سطح مدل قرار دارد و به‌عنوان زیربنای مفهومی، بر تمامی ابعاد دیگر تأثیرگذار است. «حکمرانی سیرت‌بنیاد» و «حکمرانی ضابطه‌بنیاد» در سطح بعدی قرار گرفته و رابطه‌ای دوطرفه داشته و بر «حکمرانی مردم‌بنیاد» و «حکمرانی اخلاق اجتماعی» اثر می‌گذارند. این دو بُعد نیز در سطح بالاتر، زمینه‌ساز تحقق «حکمرانی خدمت‌بنیاد» به‌عنوان برونداد نهایی نظام حکمرانی اخلاقی هستند. مدل استخراج‌شده نشان می‌دهد حکمرانی اخلاقی در نهج‌البلاغه ساختاری نظام‌مند و سلسله‌مراتبی دارد که در آن عقلانیت و خردورزی، مبنای تحقق اخلاق فردی، اجتماعی و خدمت‌رسانی عمومی محسوب می‌شود و می‌تواند چارچوبی بومی برای ارتقای نظام حکمرانی ارائه دهد.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/66/56