شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 11 1404 09 12 The Portrayal of the Prophet Muhammad in Shiʿi and Sunni Hadith Texts (A Comparative Study) تصویر پیامبر اکرم(ص) در متون حدیثی شیعه و اهل سنت (بررسی مقایسه‌ای) 1 10 FA محمد علی پوربدخشان دانشجوی دکتری، گروه شیعه شناسی،دانشگاه ادیان و مذاهب، قم ،ایران محمد غفوری نژاد دانشیار گروه شیعه شناسی، دانشکده شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم ، ایران محمد حسن محمدی مظفر استادیار گروه شیعه شناسی، دانشکده شیعه شناسی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم ، ایران Journal Article 1404/05/14 <p>The Holy Qurʾan and the hadith sources of both Shiʿi and Sunni Islam present the Prophet Muhammad as a truthful and comprehensive model for the individual, familial, and social dimensions of Muslim life. Despite the significant commonality in the two traditions’ approaches to depicting this image, there exists one very important difference: within the Sunni approach, certain reports can be found in which the Prophet’s image in the aforementioned domains is diminished. Employing a descriptive–analytical approach, the present study rereads and compares the authoritative hadiths of both groups in order to examine points of convergence and divergence in the prophetic image. The central question of the research concerns the reason for this difference between the two approaches, which is addressed through inquiries into how the Prophet is portrayed in Shiʿi and Sunni perspectives, the clarification of the differences, and an analysis of their causes. The findings indicate that in the shared approach of both groups—serving as the axis of convergence and a supra-sectarian model—the Prophet of Islam is portrayed, on the individual level, as the embodiment of patience, humility, honesty, and justice; on the familial level, as a compassionate and fair role model; and on the social level, as a pioneer in service to others and in the observance of human rights. The point of divergence, however, relates to a portion of Sunni narrations that present a different image of the Prophet, containing elements unbecoming of the station of prophethood and, in some cases, contrary to the principles of infallibility and even degrading and shameful. In analyzing the reason for this difference, the study arrives at the divergent views of the two groups regarding the successors of the Prophet Muhammad: Shiʿism, with its belief in the infallibility of the Imams, exhibits a high degree of coherence with an exalted image of the Prophet, whereas Sunnism, by accepting the succession of non-infallible figures, is compelled to lower the image of the Prophet Muhammad so as to avoid an evident inconsistency.</p> <p>قرآن کریم و منابع حدیثی شیعه و اهل سنت، پیامبر اکرم(ص) را به عنوان الگویی راستین و جامع برای ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی مسلمانان معرفی می‌کنند. با وجود اشتراک چشم‌گیر رویکرد فریقین در ترسیم این تصویر، یک تفاوت بسیار مهم وجود دارد: در رویکرد اهل‌سنت، مواردی به چشم می‌آید که چهره حضرت در زمینه‌های مذکور تنقیص می‌شود. این پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی، احادیث معتبر دو گروه را بازخوانی و مقایسه کرده تا وجوه اشتراک و افتراق در تصویر نبوی را بررسی کند. مسئله اصلی پژوهش، چرایی تفاوت میان رویکرد فریقین است که در قالب سوالاتی در باب چگونگی تصویر پیامبر در رویکرد شیعی، اهل‌سنت، آشکارسازی تفاوت‌ها و علت‌یابی آن پاسخ داده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که در رویکرد مشترک فریقین (که محور هم‌گرایی و الگوی فرامذهبی است)، پیامبر اسلام(ص) در ابعاد فردی مظهر صبر، فروتنی، صداقت و عدالت، در ابعاد خانوادگی الگویی مهربان و عادل، و در ابعاد اجتماعی پیشتاز در خدمت‌رسانی و رعایت حقوق انسانی تصویر شده‌اند. وجه تفاوت به بخشی از روایات اهل‌سنت بازمی‌گردد که صورتی متفاوت از ایشان ارائه می‌دهد که حاوی اموری دور شأن مقام نبوت، و در مواردی مخالف موازین عصمت و حتی موهون و شرم‌آور است. در تحلیل چرایی این تفاوت، به تفاوت نگاه فریقین در مورد جانشینان پیامبر اکرم(ص) رسیدیم؛ شیعه با اعتقاد به معصوم بودن امامان، سازگاری بالایی با تصویر برجسته نبی اکرم(ص) دارد، در حالی که اهل‌سنت با پذیرش جانشینی غیرمعصوم، ناگزیر به تنزل تصویر پیامبر اکرم(ص) هستند تا ناسازگاری آشکار نباشد.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/77/52