شریعت، فلسفه و اخلاق 3 پیاپی 10 1404 04 01 Logic-Based Philosophical Counseling in the Realm of the Gradation of Being مشاوره فلسفی مبتنی بر منطق در حوزه تشکیک وجود 1 20 FA سارا نورعلی دانشجوی دکتری، گروه حکمت متعالیه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی هادی وکیلی دانشیار، گروه حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ، مرتضی جعفریان استادیار، گروه حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Journal Article 1403/12/03 <p>This study examines the possibility of employing the principle of the gradation of being (tashkīk al-wujūd) in the philosophy of Mulla Sadra as a logical antidote within the framework of Elliot Cohen’s Logic-Based Therapy. First, philosophical counseling and its logic-based branch are introduced, emphasizing the identification of cognitive fallacies, the correction of erroneous beliefs, and the provision of philosophical antidotes aimed at achieving higher virtues. Logic-Based Therapy, by focusing on clients’ defective reasoning—particularly unrealistic expectations—seeks to modify maladaptive emotions and behaviors. Subsequently, the principle of the gradation of being in Sadrian Transcendent Philosophy is examined, according to which existence is analogical, pervasive, and constituted by varying degrees of intensity and weakness. Within this ontological framework, multiplicity among beings is preserved alongside the unity of existence, and each entity possesses a specific status and value corresponding to its degree of existential intensity. The study argues that Sadrian gradation can function as a philosophical antidote because it clarifies the distinction between “being” and “appearance,” moderates unrealistic expectations, strengthens fair self-evaluation, enhances rational empathy, and prevents individuals from blindly imitating deviant beliefs. Ultimately, this principle demonstrates significant potential for enriching logic-based philosophical counseling within the intellectual context of Islamic philosophy.</p> <p>این پژوهش به بررسی امکان بهره‌گیری از اصل «تشکیک وجود» در فلسفه ملاصدرا به عنوان پادزهر منطقی در چارچوب «درمان منطق‌محور» الیوت کوهن می‌پردازد. ابتدا مشاوره فلسفی و شاخه منطق‌محور آن معرفی می‌شود که بر شناسایی مغالطات فکری، اصلاح باورهای نادرست و ارائه پادزهرهای فلسفی برای دستیابی به فضایل متعالی تأکید دارد. درمان منطق‌محور با تمرکز بر استدلال‌های معیوب مراجعان، به‌ویژه توقعات غیرواقعی، تلاش می‌کند هیجانات و رفتارهای ناسالم را اصلاح کند. در ادامه، اصل تشکیک وجود در حکمت متعالیه ملاصدرا بررسی می‌شود که وجود را مشکک، سریانی و دارای مراتب شدت و ضعف می‌داند؛ کثرت موجودات در عین وحدت وجودی حفظ می‌شود و هر موجودی بر اساس شدت وجودی خود جایگاه و ارزشی مشخص دارد. پژوهش استدلال می‌کند که تشکیک صدرایی می‌تواند به عنوان پادزهر فلسفی عمل کند؛ زیرا با نشان دادن فاصله میان «بود» و «نمود»، توقعات غیرواقعی را تعدیل می‌کند، خودارزیابی منصفانه را تقویت می‌نماید، همدلی منطقی را افزایش می‌دهد و فرد را از تقلید کورکورانه به باورهای انحرافی بازمی‌دارد. در نهایت، این اصل ظرفیت بالایی برای غنی‌کردن مشاوره فلسفی منطق‌محور در بستر فلسفه اسلامی دارد.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/95/97