شریعت، فلسفه و اخلاق 4 اردیبهشت ماه 1405 1405 02 01 Explaining Mulla Sadra’s View on the Relationship between Rational Knowledge and Moral Knowledge تبیین دیدگاه ملاصدرا درباره نسبت معرفت عقلی با معرفت اخلاقی 1 13 FA حسن رهبر استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، حقوق و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. محمداسلم رئیسی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، حقوق و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. Journal Article 1404/07/14 <p>The present study explains the relationship between rational knowledge and moral knowledge in Mulla Sadra’s Transcendent Philosophy. Its necessity arises from the fact that, in Islamic philosophy, these two domains have often been examined independently, while the way in which concepts of moral knowledge are employed in rational knowledge, as well as the reciprocal role of ethics in enhancing epistemic capacity, has received less attention. The main research question is: “How is the relationship between rational knowledge and moral knowledge defined in Mulla Sadra’s intellectual system, and what role do moral and epistemic virtues play in the perfection of the soul and the realization of rational knowledge?” The research method is textual analysis and a descriptive-analytical examination of Mulla Sadra’s major works, including al-Asfar, Sharh al-Hidayah al-Athiriyyah, and his Exegesis of the Holy Qur’an. The findings indicate that although rational and moral knowledge constitute distinct domains in Transcendent Philosophy, they are mutually interconnected; purification of the soul and the acquisition of moral virtues provide the groundwork for increasing perceptual capacity and attaining higher knowledge. Moreover, epistemic and moral virtues, as existential attributes of the soul, facilitate the existential development of the human being and make the realization of complete knowledge possible through divine illumination.</p> <p>تحقیق حاضر به تبیین نسبت میان معرفت عقلی و معرفت اخلاقی در حکمت متعالیه ملاصدرا می‌پردازد و ضرورت آن از آنجا ناشی می‌شود که در فلسفه اسلامی غالباً این دو حوزه به‌صورت مستقل بررسی شده‌اند و چگونگی بکارگیری مفاهیم معرفت اخلاقی در معرفت عقلی و نقش متقابل اخلاق در ارتقای ظرفیت معرفتی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. سؤال اصلی پژوهش این است که «نسبت معرفت عقلی و معرفت اخلاقی در نظام فکری ملاصدرا چگونه تعریف می‌شود و فضایل اخلاقی و معرفتی چه نقشی در تکامل نفس و تحقق معرفت عقلانی دارند؟» روش تحقیق، تحلیل متنی و توصیفی ـ تحلیلی منابع اصلی ملاصدرا شامل اسفار، شرح الهدايه الاثیریه و تفسیر قرآن کریم است. نتایج نشان می‌دهد که هرچند معرفت عقلی و اخلاقی در حکمت متعالیه حوزه‌های مستقل دارند، اما ارتباطی متقابل دارند؛ تهذیب نفس و کسب فضایل اخلاقی زمینه‌ساز افزایش ظرفیت ادراکی و دستیابی به معرفت بالاتر است. همچنین فضایل معرفتی و اخلاقی به‌عنوان صفات وجودی نفس، توسعه وجودی انسان را تسهیل می‌کنند و از طریق نور الهی، تحقق معرفت کامل را امکان‌پذیر می‌سازند.</p> https://www.journalspe.com/index.php/spe/article/download/98/121